RAUDA JAMIS - ARTEMISIA BİR RESSAMIN ROMANI
2021'de İtalyan yazar Anna Banti'nin yazdığı Artemisia romanını okumuş ve 17. yüzyıl ressamı Artemisia Gentileschi'ye (1593-1654) hayran olmuştum... bu sefer bir başka Artemisia romanına kütüphanede rastladım ve çok mutlu oldum, bakalım Fransız bir yazar nasıl anlatmış diye merak ettim ve buradayız...
Her iki romanda Artemisia Gentileschi'nin hayatını anlatıyor ama daha çok tarihi kurgu olarak düşünebiliriz... R. Jamis'in romanı daha kolay okunuyor, Anna Banti daha karmaşık yazmıştı, diğer açıdan Anna Banti'de yazarı ve dönemi gözümde çok iyi canlandırabilmiştim, Jamis'de 17. yüzyılı yakalamakta zaman zaman zorlandım ki bundan çok hoşlanmıyorum o tarihi her halükarda hissetmek isterim...
R. Jamis'in romanı kısa kısa bölümler halinde yazılmış her bir bölümün başında kısa cümleler var, kimi ressamların sözleri, kimi tecavüz davasının tutanaklarından kesitler, kimi Artemisia'nın yazdığı mektuplardan bölümler, kimi aile fertlerinin sözlerinden oluşuyor... yine her bir bölüme bir renk ismi verilmiş ve bu renk o bölüm içinde mutlaka cümle içinde kullanıyor, tüm renkleri not ettim bir ressamı anlatan bir romanda çok hoş bir dokunuş olmuş... yine başta Caravaggio olmak üzere bir çok ressamdan bahsediyor, Artemisia Gentileschi'nin yaptığı tabloları (konu ettiği kadınları) detaylı anlatıyordu...
Jamis'in renklerle duyguları eşleştirmesi çok iyiydi ''Duygunun bir rengi vardır. (.....) Siyah demeyecektim, bu kolaya kaçmak olurdu. Babamın bana daha önce öğrettiklerine göre sarı da üzüntünün rengiydi. Ama bana burada ilham vermiyordu. Kırmızı, güçlü bir tutku demekti ama bana az önce anlatılan çılgınca şeylerde hayal ettiğim türden bir taşkınlık bu değildi. Yavaş yavaş bu görüntüler zihnimi yeşil bir örtüyle kapladı. Ona bundan bahsettim : Yeşil diyelim. Nasıl bir yeşil? Seladon Yeşili (grimsi soluk bir yeşil) (Syf:123)''
''Hepsini tokatlamak, bir yandan da ağlamak istiyordum. Şakaklarımı sıkıştıran tüm bu duyguları zapt edemiyordum. Bütün bu duygular bir kefen gibi beyazlaştı, en saf iğrençlik kadar beyaz ve pürüzsüz, çıplak eller gibi beyaz, yalnızlık ve yorgunluk gibi beyaz, umutsuzluk gibi beyaz... Beyaz içine atılan öfkenin işareti olarak göründü gözüme... İlk defa saflık ve huzurun aksine... (Syf:174)''
Bende Anna Banti'nin romanı bir tık daha öne çıkıyor ama bu romanı da çok sevdim... aynı konuda üçüncü bir romanda olsa onu da okurum, eğer konu ilginizi çekiyorsa veya sanat/sanat tarihi konularında çalışıyorsanız kaçırmayın okuyun derim...
Renkler: Gök Mavisi, Kehribar Rengi, Su Yeşili, Tenrengi, Sarımtrak Kahverengi, Koyu Mor, Parlak Turuncu, Gök Mavisi, Samansarısı, Seladon Yeşili, Yanık Sienna Rengi, Kan Kırmızısı, Çivit Mavisi, Beyaz, Gri, Kızıl Mor, Parlak Sarı, Zümrüt Yeşili, Kobalt Mavi, Kömür Karası, Karmen Kırmızısı, Altın Sarısı, Nil Yeşili, Parma Moru, Sepya, Vermilyon (Çin Kırmızısı), Ultramarin Mavisi, Ateş Kırmızısı, Safran, Gül Rengi, Bronz Yeşil, Soluk Mavi, Opal
Yazar: Rauda Jamis
Çevirmen: Menekşe Tokyay
Özgün Adı: Artémisia ou la Renommée
Sayfa Sayısı: 416
Basım Yılı: 2025
Yayınevi: Everest
16. yüzyıl Caravaggio ekolü ressamlarından Orazio Gentileschi’nin kızı ve öğrencisi Artemisia Gentileschi, annesini kaybettiğinde henüz on iki yaşındadır. Kadın ressamların pek kabul görmediği bir dönemde babasının atölyesinde genç yaşta resim yapmaya başlayan Artemisia için hayat, Agostino Tassi’nin tecavüzüne uğramasıyla birlikte tepetaklak olur. Onur kırıcı bir tecavüz davası, aşağılanmalar ve bir dizi işkencenin ardından Artemisia yeni bir sayfa açabilecek midir?
Daha önce Frida Kahlo romanıyla ses getiren yazar Rauda Jamis, bu kez Artemisia ile ressam Artemisia Gentileschi’nin sıradışı yaşamını ve başarıya giden yolda şöhretle, aşkla ve evlilikle olan imtihanını ele alıyor.
RAUDA JAMIS, Küba-Meksika kökenli Fransız bir yazar, biyografi yazarı, çevirmen ve psikoterapisttir. 22 Aralık 1955’te Paris’te doğdu. Çocukluğunu Küba ve İtalya’da geçirdikten sonra yeniden Fransa’ya yerleşti.
Babası Kübalı şair ve ressam Fayad Jamís, annesi ise Küba-Kanarya Adaları kökenli yazar ve şair Nivaria Tejera’dır.
Rauda Jamis özellikle biyografik romanlarıyla tanınır. En büyük ününü, Meksikalı ressam Frida Kahlo hakkında yazdığı biyografiyle kazandı. Bu eser, Frida Kahlo’nun Fransa’da tanınmasına önemli katkı sağladı ve birçok dile çevrildi.
Ayrıca İtalyan ressam Artemisia Gentileschi ve Rus şair Marina Tsvetaïeva üzerine de eserler yazdı. Çevirmen olarak Elena Poniatowska, Manuel Vázquez Montalbán ve Claribel Alegría gibi yazarların eserlerini Fransızcaya çevirdi.
Öne çıkan eserleri
- Frida Kahlo: Autoportrait d’une femme (1985)
- Au-delà des cendres (1987)
- Artemisia ou la renommée (1990)
- L’Espérance est violente (Marina Tsvetaïeva üzerine)
- Du fond des mères
- Ce qui me gêne avec les psys
Rauda Jamis günümüzde özellikle sanat biyografileri ve kadın sanatçıların yaşamlarını merkeze alan çalışmalarıyla tanınmaktadır. (ChatGPT)


Yorumlar
Yorum Gönder